Podstawowe kierunki polityki oświatowej państwa 2026/2027 – co oznaczają dla Ciebie, Twojej szkoły i awansu zawodowego?
Podstawowe kierunki polityki oświatowej państwa 2026/2027 – co oznaczają dla Ciebie, Twojej szkoły i awansu zawodowego?
Minister Edukacji ogłosił podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027. To ważny dokument nie tylko dla dyrektorów szkół i przedszkoli, ale również dla nauczycieli – zwłaszcza tych, którzy są w trakcie awansu zawodowego albo planują działania rozwojowe w najbliższym roku szkolnym.
Kierunki polityki oświatowej państwa pokazują, jakie obszary będą w danym roku szczególnie istotne w pracy szkoły, przedszkola i placówki. Można je wykorzystać przy planowaniu pracy dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej, profilaktycznej, a także przy tworzeniu dokumentacji związanej z awansem zawodowym.
Nie chodzi oczywiście o to, aby każde działanie nauczyciela sztucznie dopasowywać do kierunków. Warto jednak sprawdzić, które z nich naturalnie łączą się z Twoją pracą, potrzebami uczniów, planem pracy szkoły i wymaganiami awansowymi.
Co to są kierunki polityki oświatowej państwa?
To corocznie ogłaszane priorytety Ministerstwa Edukacji, które wskazują, na jakie obszary szkoły, przedszkola i placówki powinny zwrócić szczególną uwagę w danym roku szkolnym.
Kierunki polityki oświatowej państwa mogą być podstawą do:
- planowania pracy szkoły i przedszkola,
- tworzenia planu nadzoru pedagogicznego,
- planowania doskonalenia zawodowego nauczycieli,
- przygotowywania działań wychowawczych i profilaktycznych,
- organizowania pracy zespołów nauczycielskich,
- planowania działań w ramach awansu zawodowego,
- przygotowania przykładów do sprawozdania, opisu i analizy lub rozmowy przed komisją.
Co kierunki polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 oznaczają dla Ciebie?
1. Reforma26. Kompas Jutra – szkoła wymagająca, wspierająca i przyjazna rozwojowi ucznia
Pierwszy kierunek dotyczy wspierania przedszkoli i szkół we wdrażaniu zmian wynikających z Reformy26. Kompas Jutra. Ministerstwo wskazuje tu na tworzenie szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia.
Co to oznacza w praktyce?
To dobry moment, aby przyjrzeć się temu:
- jak planujesz pracę z uczniami,
- czy Twoje działania wspierają ich rozwój,
- czy potrafisz łączyć wymagania z realnym wsparciem,
- czy dostosowujesz metody pracy do potrzeb uczniów,
- czy uczniowie mają przestrzeń do aktywności, samodzielności i refleksji.
Przykłady działań:
- udział w szkoleniach dotyczących zmian w edukacji,
- analiza założeń Reformy26 i Kompasu Jutra,
- dostosowanie metod pracy do potrzeb uczniów,
- stosowanie metod aktywizujących,
- prowadzenie zajęć rozwijających samodzielność i odpowiedzialność uczniów,
- współpraca w zespołach nauczycielskich nad wdrażaniem zmian,
- przygotowanie materiałów lub scenariuszy zgodnych z nowymi kierunkami pracy szkoły.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
Nauczyciel początkujący może pokazać, że uczy się planowania pracy zgodnie z potrzebami uczniów i konsultuje działania z mentorem. Nauczyciel kontraktowy lub mianowany może wskazać konkretne działania podejmowane w ramach rozwoju warsztatu pracy. Nauczyciel ubiegający się o stopień nauczyciela dyplomowanego może opisać i przeanalizować szersze działania, np. wdrożenie programu, projektu, innowacji lub wsparcie innych nauczycieli w tym obszarze.
2. Szkoła miejscem budowania odporności społecznej
Drugi kierunek dotyczy kształtowania postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych.
Co to oznacza w praktyce?
Szkoła ma być miejscem, w którym uczniowie uczą się nie tylko treści przedmiotowych, ale również odpowiedzialności, współpracy, reagowania na potrzeby innych i uczestnictwa w życiu społecznym.
Przykłady działań:
- organizacja akcji społecznych i charytatywnych,
- współpraca z samorządem uczniowskim,
- działania wolontariackie,
- projekty obywatelskie,
- zajęcia o odpowiedzialności, bezpieczeństwie i współpracy,
- działania patriotyczne bez sztampy i akademijnego schematu,
- projekty dotyczące lokalnej społeczności,
- współpraca z instytucjami lokalnymi.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
Możesz pokazać działania wychowawcze, opiekuńcze i społeczne. W dokumentacji warto opisać nie tylko samo wydarzenie, ale też jego sens: czego uczniowie się nauczyli, jak działanie wpłynęło na klasę, szkołę lub środowisko lokalne.
Przykładowy zapis:
„W ramach działań wychowawczych zrealizowałam projekt klasowy dotyczący odpowiedzialności za najbliższe otoczenie. Uczniowie zaplanowali działania, podzielili się zadaniami i przygotowali inicjatywę na rzecz społeczności szkolnej. Działanie sprzyjało rozwijaniu postaw prospołecznych, odpowiedzialności i współpracy.”
3. Edukacja zdrowotna w szkole
Kolejny kierunek dotyczy edukacji zdrowotnej, promowania zdrowego stylu życia, aktywności ruchowej oraz przygotowania uczniów do odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych i udzielania pierwszej pomocy.
Co to oznacza w praktyce?
Zdrowie ucznia nie powinno być tematem wyłącznie jednej lekcji czy jednego projektu. To obszar, który może pojawiać się w pracy wychowawczej, profilaktycznej, przedmiotowej i opiekuńczej.
Przykłady działań:
- zajęcia o zdrowym stylu życia,
- promowanie aktywności fizycznej,
- organizacja przerw ruchowych,
- spacery edukacyjne,
- projekty dotyczące odżywiania, snu, odpoczynku i aktywności,
- zajęcia dotyczące pierwszej pomocy,
- współpraca z pielęgniarką szkolną, ratownikiem lub specjalistami,
- działania profilaktyczne dotyczące odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
Nauczyciel może zaplanować cykl zajęć, projekt, akcję szkolną, współpracę ze specjalistą albo przygotowanie materiałów dla uczniów. Warto pokazać efekty: większą świadomość uczniów, zmianę zachowań, aktywne zaangażowanie klasy lub wykorzystanie przygotowanych materiałów przez innych nauczycieli.
4. Higiena cyfrowa, aktywność offline, bezpieczeństwo w sieci i AI
Ten kierunek jest bardzo ważny. Dotyczy promowania higieny cyfrowej i aktywności offline, rozwijania umiejętności bezpiecznego poruszania się w sieci, krytycznego myślenia, odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji oraz korzystania z funkcjonalności i zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
Co to oznacza w praktyce?
Nie wystarczy powiedzieć uczniom: „uważajcie w Internecie”. Trzeba ich uczyć, jak sprawdzać informacje, jak rozpoznawać manipulację, jak korzystać z technologii odpowiedzialnie i jak zachować równowagę między światem online i offline.
Przykłady działań:
- lekcje o fake newsach,
- analiza wiarygodności źródeł,
- zajęcia dotyczące prywatności i bezpieczeństwa w sieci,
- rozmowy o higienie cyfrowej,
- klasowy kodeks korzystania z telefonu lub technologii,
- zajęcia o odpowiedzialnym korzystaniu z AI,
- tworzenie materiałów edukacyjnych z pomocą narzędzi cyfrowych,
- korzystanie z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej,
- promowanie aktywności offline, np. zadań terenowych, pracy zespołowej, projektów bez ekranów.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
To bardzo dobry obszar dla każdego stopnia awansu. Nauczyciel początkujący może pokazać, że rozwija swoje kompetencje cyfrowe i wykorzystuje ZPE. Nauczyciel kontraktowy lub mianowany może zaplanować cykl zajęć dla uczniów. Nauczyciel dyplomujący może przygotować materiały dla innych nauczycieli, poprowadzić zajęcia otwarte lub szkolenie rady pedagogicznej.
Przykładowy zapis:
„Przeprowadziłam cykl zajęć dotyczących higieny cyfrowej, krytycznej analizy informacji i odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji. Uczniowie analizowali przykłady informacji internetowych, oceniali wiarygodność źródeł i formułowali zasady bezpiecznego korzystania z narzędzi cyfrowych.”
5. Rozpoznawanie potrzeb dzieci i młodzieży oraz ocena funkcjonowania
Piąty kierunek dotyczy rozpoznawania potrzeb dzieci i młodzieży z wykorzystaniem oceny funkcjonowania w środowisku przedszkolnym i szkolnym. Wskazuje również na współpracę z rodzicami w procesie edukacji, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i wychowania.
Co to oznacza w praktyce?
Nauczyciel powinien uważnie obserwować ucznia, rozpoznawać jego potrzeby, reagować na trudności i współpracować z innymi osobami odpowiedzialnymi za wsparcie dziecka.
Przykłady działań:
- obserwacja ucznia w codziennych sytuacjach szkolnych,
- rozmowy z rodzicami,
- współpraca z wychowawcą, pedagogiem, psychologiem i pedagogiem specjalnym,
- udział w zespołach nauczycielskich,
- dostosowywanie metod pracy,
- opracowanie prostych narzędzi obserwacji,
- planowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
- dokumentowanie wniosków z obserwacji,
- analiza skuteczności udzielanego wsparcia.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
To bardzo ważny obszar w dokumentacji awansowej. Nauczyciel może pokazać, że nie działa schematycznie, ale rzeczywiście rozpoznaje potrzeby uczniów i dostosowuje swoje działania.
Przykładowy zapis:
„Na podstawie obserwacji funkcjonowania uczniów w sytuacjach szkolnych dostosowałam metody pracy, formy aktywności oraz sposób udzielania informacji zwrotnej. Współpracowałam z wychowawcą, specjalistami i rodzicami, aby zapewnić uczniom spójne wsparcie edukacyjne i wychowawcze.”
6. Profilaktyka uzależnień behawioralnych, przemoc rówieśnicza i zdrowie psychiczne
Szósty kierunek dotyczy profilaktyki uzależnień behawioralnych, przeciwdziałania przemocy rówieśniczej, wspierania zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz pomocy w kryzysach psychicznych.
Co to oznacza w praktyce?
To obszar, który szczególnie dotyczy wychowawców, pedagogów, psychologów, nauczycieli współorganizujących, ale również każdego nauczyciela, który pracuje z uczniami i widzi ich codzienne trudności.
Przykłady działań:
- lekcje o emocjach i relacjach,
- zajęcia integrujące zespół klasowy,
- rozmowy o przemocy i cyberprzemocy,
- działania dotyczące uzależnień behawioralnych,
- współpraca z pedagogiem i psychologiem,
- reagowanie na sygnały kryzysu,
- rozmowy wspierające z uczniem,
- spotkania z rodzicami,
- opracowanie klasowych zasad bezpieczeństwa i wzajemnego szacunku,
- udział w działaniach profilaktycznych szkoły.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
W dokumentacji nie warto pisać ogólnie: „dbałam o dobrostan uczniów”. Lepiej pokazać konkretne działania, np. cykl godzin wychowawczych, projekt klasowy, współpracę ze specjalistami, interwencję wychowawczą lub działania profilaktyczne.
Przykładowy zapis:
„W odpowiedzi na potrzeby zespołu klasowego przeprowadziłam zajęcia dotyczące komunikacji, empatii i reagowania na przemoc rówieśniczą. Współpracowałam z pedagogiem szkolnym oraz rodzicami, aby wzmocnić poczucie bezpieczeństwa uczniów i poprawić relacje w klasie.”
7. Doradztwo zawodowe i świadome decyzje edukacyjno-zawodowe
Siódmy kierunek dotyczy wspierania uczniów w podejmowaniu świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych, ze szczególnym uwzględnieniem doradztwa zawodowego i promocji kształcenia zawodowego.
Co to oznacza w praktyce?
Uczniowie potrzebują wsparcia w poznawaniu swoich możliwości, zainteresowań, predyspozycji i ścieżek dalszego kształcenia. Nie dotyczy to wyłącznie doradcy zawodowego. Wychowawca i nauczyciel przedmiotu również mogą wspierać uczniów w tym zakresie.
Przykłady działań:
- zajęcia o zawodach,
- rozmowy o mocnych stronach uczniów,
- spotkania z przedstawicielami różnych profesji,
- wycieczki do zakładów pracy lub szkół ponadpodstawowych,
- współpraca z doradcą zawodowym,
- projekty dotyczące kompetencji przyszłości,
- prezentacje zawodów związanych z nauczanym przedmiotem,
- wspieranie uczniów w wyborze dalszej ścieżki edukacyjnej.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
Możesz opisać działania wspierające uczniów w poznawaniu własnych możliwości, planowaniu dalszej edukacji i podejmowaniu decyzji. Warto wskazać, jakie kompetencje rozwijali uczniowie i jakie były efekty podjętych działań.
8. Ciekawość poznawcza, interdyscyplinarność, praca projektowa i ocenianie kształtujące
Ostatni kierunek dotyczy wspierania ciekawości i aktywności poznawczej uczniów poprzez promowanie kształcenia interdyscyplinarnego, pracy projektowej oraz wykorzystywanie oceniania kształtującego i informacji zwrotnej.
Co to oznacza w praktyce?
To zaproszenie do takiego planowania pracy, w którym uczeń nie tylko odtwarza wiedzę, ale pyta, bada, sprawdza, tworzy, współpracuje i otrzymuje informację zwrotną, która pomaga mu się rozwijać.
Przykłady działań:
- projekty interdyscyplinarne,
- zadania problemowe,
- eksperymenty i obserwacje,
- praca w grupach,
- pytania otwarte,
- kryteria sukcesu,
- samoocena i ocena koleżeńska,
- informacja zwrotna,
- prezentacja efektów pracy uczniów,
- łączenie treści z różnych przedmiotów.
Jak możesz wykorzystać to w awansie?
To jeden z najłatwiejszych kierunków do pokazania w praktyce nauczycielskiej. Możesz opisać projekt, metodę pracy, zmianę sposobu oceniania, wykorzystanie informacji zwrotnej albo działania rozwijające aktywność uczniów.
Przykładowy zapis:
„W swojej pracy wykorzystywałam elementy oceniania kształtującego, w tym cele lekcji, kryteria sukcesu oraz informację zwrotną. Uczniowie częściej podejmowali refleksję nad własnym uczeniem się, a praca projektowa pozwoliła im rozwijać samodzielność, odpowiedzialność i współpracę.”
Jak wykorzystać kierunki w dokumentacji nauczyciela?
Kierunki polityki oświatowej państwa mogą być pomocne przy tworzeniu różnych dokumentów, ale trzeba korzystać z nich rozsądnie.
Możesz odwołać się do nich w:
- planie rozwoju zawodowego,
- sprawozdaniu z realizacji planu rozwoju zawodowego,
- opisie i analizie działań,
- zamierzeniach zawodowych nauczyciela początkującego,
- dokumentacji pracy wychowawczej,
- planie pracy wychowawcy,
- planach zespołów nauczycielskich,
- materiałach przygotowywanych do rozmowy przed komisją.
Nie wpisuj jednak kierunków tylko po to, aby „ładnie wyglądało”. Komisję interesuje konkret: co zrobiłaś, po co, z kim, jak i z jakim efektem.
Co może uwzględnić nauczyciel początkujący?
Nauczyciel początkujący może zaplanować działania związane z:
- poznawaniem założeń Reformy26,
- obserwowaniem potrzeb uczniów,
- współpracą z mentorem,
- stosowaniem metod aktywizujących,
- wykorzystywaniem ZPE,
- rozwijaniem kompetencji cyfrowych,
- prowadzeniem zajęć o bezpieczeństwie w sieci,
- stosowaniem informacji zwrotnej,
- współpracą z rodzicami i specjalistami,
- udziałem w działaniach profilaktycznych szkoły.
Warto, aby nauczyciel początkujący pokazywał przede wszystkim rozwój własnego warsztatu pracy i umiejętność refleksji.
Co może uwzględnić nauczyciel kontraktowy odbywający staż?
Nauczyciel kontraktowy realizujący staż może wykorzystać kierunki przy planowaniu działań do poszczególnych wymagań.
Może zaplanować m.in.:
- projekt edukacyjny,
- zajęcia otwarte,
- działania wychowawcze,
- współpracę z rodzicami,
- wykorzystanie technologii i ZPE,
- zajęcia dotyczące higieny cyfrowej lub AI,
- działania prozdrowotne,
- aktywności wspierające relacje rówieśnicze,
- pracę z uczniem o zróżnicowanych potrzebach,
- działania z zakresu doradztwa zawodowego.
W sprawozdaniu warto pokazać nie tylko przebieg działania, ale również efekty.
Co może uwzględnić nauczyciel mianowany ubiegający się o dyplomowanie?
Nauczyciel mianowany powinien pokazać działania bardziej pogłębione, przemyślane i przynoszące efekty dla uczniów, szkoły oraz własnego rozwoju zawodowego.
Może uwzględnić m.in.:
- opracowanie i wdrożenie programu lub innowacji,
- koordynowanie projektu interdyscyplinarnego,
- przygotowanie materiałów dla innych nauczycieli,
- prowadzenie zajęć otwartych,
- szkolenie rady pedagogicznej,
- opracowanie narzędzi do obserwacji funkcjonowania ucznia,
- działania profilaktyczne dotyczące przemocy i zdrowia psychicznego,
- rozwijanie oceniania kształtującego,
- wspieranie nauczycieli w pracy z AI, ZPE lub higieną cyfrową,
- współpracę ze środowiskiem lokalnym.
W opisie i analizie trzeba szczególnie mocno pokazać efekty: dla ucznia, nauczyciela i szkoły.
Co może robić nauczyciel dyplomowany?
Nauczyciel dyplomowany również może korzystać z kierunków polityki oświatowej przy planowaniu swojej pracy. Awans się zakończył, ale rozwój zawodowy trwa nadal.
Może:
- wspierać nauczycieli początkujących,
- pełnić funkcję mentora,
- prowadzić szkolenia wewnętrzne,
- przygotowywać materiały dla zespołu,
- koordynować projekty szkolne,
- wspierać dyrektora w planowaniu działań,
- prowadzić zajęcia otwarte,
- dzielić się dobrymi praktykami,
- pomagać w przygotowaniu działań zgodnych z kierunkami polityki oświatowej.
A dla dyrektora?
Dla dyrektora kierunki polityki oświatowej państwa są ważnym punktem odniesienia przy planowaniu pracy szkoły i nadzoru pedagogicznego.
Mogą pomóc w:
- tworzeniu planu nadzoru pedagogicznego,
- planowaniu szkoleń rady pedagogicznej,
- organizowaniu pracy zespołów nauczycielskich,
- aktualizacji programu wychowawczo-profilaktycznego,
- planowaniu działań związanych z pomocą psychologiczno-pedagogiczną,
- monitorowaniu wykorzystania ZPE,
- wspieraniu nauczycieli w pracy z uczniem,
- przygotowaniu szkoły do kontroli.
W roku szkolnym 2026/2027 w zadaniach kontrolnych kuratorów wskazano m.in. prawidłowość organizacji spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą, w tym przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych, oraz wykorzystywanie Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej w procesie dydaktycznym.
O czym warto pamiętać?
Kierunki polityki oświatowej państwa nie są listą zadań do mechanicznego odhaczenia. Są raczej drogowskazem, który pomaga zobaczyć, jakie obszary pracy szkoły będą szczególnie ważne w danym roku szkolnym.
Dla nauczyciela w awansie mogą być bardzo pomocne, ale tylko wtedy, gdy zostaną połączone z realnymi działaniami.
Zamiast pisać: „Realizowałam kierunki polityki oświatowej państwa”,
lepiej napisać: „Przeprowadziłam cykl zajęć dotyczących krytycznego myślenia i bezpiecznego korzystania z Internetu. Uczniowie analizowali przykłady informacji internetowych, oceniali wiarygodność źródeł i tworzyli zasady odpowiedzialnego korzystania z technologii. Działanie wpisywało się w kierunki polityki oświatowej państwa dotyczące higieny cyfrowej, krytycznego myślenia i odpowiedzialnego korzystania z AI.”
To konkret pokazuje Twoją pracę. Nie samo hasło.
Podsumowanie
Podstawowe kierunki polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 mogą pomóc nauczycielom lepiej zaplanować działania dydaktyczne, wychowawcze, profilaktyczne i rozwojowe.
Mogą być również bardzo dobrą bazą do planowania działań w awansie zawodowym – zarówno dla nauczyciela początkującego, nauczyciela kontraktowego realizującego staż, nauczyciela mianowanego ubiegającego się o dyplomowanie, jak i nauczyciela dyplomowanego, który nadal rozwija swój warsztat i wspiera innych.
Najważniejsze jest jednak to, aby nie traktować kierunków jako urzędowego dodatku do dokumentacji. Warto potraktować je jako punkt wyjścia do refleksji:
- czego potrzebują moi uczniowie?
- jakie działania mogę zaplanować?
- jak mogę je udokumentować?
- jakie efekty chcę osiągnąć?
- jak pokażę to w swojej dokumentacji awansowej lub podczas rozmowy przed komisją?
Dobrze zaplanowane działania zgodne z kierunkami polityki oświatowej państwa mogą pokazać, że nauczyciel nie działa przypadkowo. Widzi potrzeby uczniów, reaguje na zmiany, rozwija swój warsztat i świadomie buduje jakość pracy szkoły.
Jeśli przygotowujesz się do awansu zawodowego, pamiętaj, że kierunki polityki oświatowej państwa mogą pomóc Ci uporządkować działania, które wpisujesz do dokumentacji awansowej.
W naszym sklepie znajdziesz materiały wspierające nauczycieli w przygotowaniu dokumentów i rozmowy przed komisją.
Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej – podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027.
